संचालनमा नआउँदै शौचालय प्रयोगविहीन

नवीनकुमार गुप्ता
राजविराज, २४ माघ । 
    राजविराज नगरपालिका कार्यालय अगाडी रहेको नवनिर्मित शौचालय संचालनमा नआउँदै प्रयोगविहीन भएको छ । उचित स्थान र दुर्गामी सोचको अभावमा निर्माण गरिएको उक्त शौचालय अहिले नै फोहर मैलाले भरिएको छ ।
    गत आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ को असार मसान्तमा प्रदेश सरकारको करिब २५ लाखको आर्थिक सहयोगबाट निर्माण भएको दुई वटा शौचालय संचालनमा नआउँदै प्रयोगविहीन अवस्थामा पुगेको हो । 
    एउटा नगरपालिका कार्यालयको मूल गेट अगाडी रहेको भगवती पोखरी जाने मुख्यद्वार र अर्को राजरंगशाला परिसर भित्र गरि दुई वटा शौचालय निर्माण भएको हो । निर्माण भएको सात महिना बितिसक्दा पनि शौचालय संचालन हुन सकेको छैन् । तर, संचालनमा नआउँदै शौचालय दुर्घन्धित र विभिन्न सामाग्रीले पुरिएको छ । 
    शौच गर्ने ठाउँमा पानीको व्यवस्था समेत छैन् भने शौच गर्ने प्यानमा प्लास्टिकको बोतल, ढुंगा, इट लगायतका सामाग्रिले पुरिएको छ । यति मात्र नभएर प्यान माथि नै शौच गरिएको र शौचालय बाहिर दिसा, पिसाबगरि फोहर गरिएको छ । बनाइएको सेफ्टी ट्यााङ्कको पनि उचित व्यवस्थापन गरिएको छ । 
    शौचालयको ढोका समेत टुट्ने अवस्थामा पुगेको छ भने शौचालय अहिले फोहर फ्याल्ने स्थान बनेको छ । यस्तो जर्जर अवस्थामा शौचालय पुग्दा समेत नगरपालिकाले व्यवस्थापनका लागि कुनै पहल गरेको देखिन्न् । 
    भगवती पोखरीको मुख्य प्रवेश द्वारको छेउमै निर्माण गरिएको शौचालय प्राथमिक विद्यालयको झ्याललाई थुनेर निर्माण गरिएको हो । सोही शौचालय भन्दा ५० मिटर उत्तरतर्फ एउटा निजि विद्यालय पनि छ । उक्त विद्यालयका विद्यार्थीहरु विद्यालय जाँदा शौचालयबाट निस्किने दुर्गन्धले नाक, मुख थुनेर जाने गर्छन् भने सरकारी विद्यालयका विद्यार्थीहरु बाँकी रहेका झ्याल थुनेर पढ्न बाध्य छन् । हचुवाको तालमा निर्माण गरिएको उक्त शौचालय लथालिङ बनेको स्थानियहरु बताउछन् । 
    यस्तै रंगशालामा परिसरमा निर्माण गरिएको शौचालयको अवस्था पनि यस्तै छ । यी दुबै शौचालय निर्माण त गरियो तर, उचित संरक्षण गर्न नसकिएकोले लगानी खेर जाने सम्भावना समेत बढेको छ ।
    यता नगरपालिका श्रोतले दुबै स्थानमा निर्माण गरिएको शौचालय निर्माणाधिन अवस्थामै रहेको यसलाई चालु आ.ब.मा सम्पन्न गरिने जनाएको छ । 
    सहरको मुख्य चौकमा एउटा पनि सार्वजनिक शौचालयको व्यवस्था नगरेका कारण मानिसहरु जथाभावी खाली र पायक पर्ने ठाउँमा शौच र पिसाब गर्ने गरेका छन् । जसले गर्दा सहर दुर्गन्धित बन्दै गएको छ । 
    बि.स. २०७४ साल चैत १४ गते राजविराज नगरपालिका तथा सप्तरी जिल्लालाई नै खुल्ला दिसा मुक्त क्षेत्र घोषणा गरिसकेको छ । यसरी खुल्ला दिसा मुक्त क्षेत्र घोषणा गरिएको जिल्ला र नगरमा जताभावी फोहर र खुल्ला स्थानमा दिसा पिसाब गरिने देखिनुले सरकारी नीतिको अवहेल्ना र रकमको दुरुपयोग समेत भएको देखिन्छ ।